
“Homoseksualı həkimə aparıb, müalicə etdirmək isə cinayətdir. Çünki o insanlar elə doğulurlar”
Ötən gün Azad LGBT (Lezbiyan, Gey, Biseksual və Transseksual) təşkilatının sədri İsa Şahmarlının özünü asaraq intihar etməsi bütün ölkədə rezonansa səbəb olub. Ümumiyyətlə, son günlər artan intiharların narahatlıq yaratdığı bir məqamda homoseksual bir gəncin sosial şəbəkə vasitəsi ilə intihar bəyanatı verməsi və sonra özünü asması şok effekti yaradıb.
Daha çox İsanın intihar öncəsi etdiyi müraciət sosial şəbəkələrdə geniş müzakirə olunur. O, intiharında cəmiyyəti ittiham etmiş, homoseksuallığın qəbul edilmədiyi bir cəmiyyətdə yaşamağım mümkünsüzlüyünü ifadə etmişdi. Yeri gəlmişkən, bu günlərdə bir qrup cinsi azlıq da xüsusi bəyanatala çıxış edərək cəmiyyətdə diskriminasiya ilə üzləşdiklərini bildirmişdilər.
“Qafqazinfo” saytı belə bir məqamda homoseksuallıq, onun yaranma səbəbləri, xəstəlik olub-olmaması və bununla bağlı digər məqamlarara aydınlıq gətirmək üçün kiçik araşdırma aparıb. Əvvəlcə deyək ki, homoseksuallıq eynicinslilər arasında yaşanan romantika, eşq və cinsi əlaqədir. Homoseksualizm Ümumdünya Səhiyyə Toplanısında xəstəliklər sırasından çıxarılıb. Beləliklə, homoseksualizm xəstəlik sayılmamağa başlayıb. Homoseksualizm təbiətin bir hissəsidir və digər canlılar aləmində də mövcuddur. Amma Azərbaycanda homoseksualizmə xəstəlik kimi yanaşılır və bir çox hallarda bunun müalicəsinə cəhd göstərilir.
"Azərbaycanda həddindən artıq sayda belə xəstələr var"
Respublika Dəri-zöhrəvi Dispanserinin seksopatoloqu Şahin Bədəlov “Qafqazinfo”nun əməkdaşı ilə söhbətində deyib ki, homoseksuallıq əsasən psixoloji problemlərdən yaranır: “Homoseksuallığın yaranmasının müxtəlif səbəbləri var. İnformasiyanın çoxluğu, hədddindən artıq azadlıq bu xəstəliyi yarada bilər. Bu kimi problemlərdə məktəb və ailə tərbiyəsi də rol oynayır. Bu xəstəlik anadangəlmə, hansısa hormonal balansın pozulması nəticəsində də əmələ gələ bilər. Amma bu, çox cüzi bir fazi təşkil edir. Digər səbəblər sonradan qazanılır. Psixoloji dəyişikliklər, insanların düşdüyü mühit bu kimi hallarının yaranmasına gətirib çıxara bilir. Homeseksuallığın ciddi xəstəliklər siyahısından çıxarılmasına baxmayaraq, bizim cəmiyyət üçün böyük bir bəladır.
Azərbaycanda həddindən artıq sayda belə xəstələr var. Bizə 30 yaşınadək şəxslər daha çox müraciət edir. Bu xəstəliyin aradan qalxması üçün kompleks-psixoloq, sekspotoloq yardımı olur. Yəni, müalicəsi tək bir həkimin bacara biləcəyi bir şey deyil. Bu, müalicəyə tabe olan xəstəlik də sayılmır. Müalicə ilə aradan qalxması çox çətin məsələdir”.
"Homoseksuallığın müalicəsi var. Sadəcə zamanında tədbir görmək lazımdır"
Psixologiya və Konsultasiya Mərkəzinin rəhbəri, psixoloq Elnur Rüstəmov isə homoseksuallığın orqanik və psixoloji səbəblərdən yarandığını deyib: “Tibbi cəhətdən hormonlardan asılı olaraq kişilərdə qadınlıq cəhətlərinin üstün olması özünü göstərir. Psixoloji olaraq isə uşaqlıqda zorakılığa məruz qalanda, natamam, alkaqol, norkoman ailədə böyüyəndə, diqqət doğru ayrılmayan ailələrdə bu hallar baş verir. Məsələn, üç, dörd bacısı olan oğlanlarda xanımlara xas xüsusiyyətlər formalaşa bilir. Bunun üçün valideynlərin profilaktik tədbirlər alması lazımdır.
Psixoloji faktorlarla yaranan homoseksuallığın müalicəsi var. Sadəcə zamanında tədbir görmək lazımdır. Homoseksuallığın hansı travmadan yarandığını bildikdən sonra müalicə etmək mümkündür.
Bir qisim cavanlarımızda isə homoseksuallıqla bağlı qeyri-ixtiyari fikirlər var. Əslində, onlar homoseksual olmaqdan qorxurlar. Zaman gecdikcə onlar şüuraltı olaraq bu sahəyə meyil edirlər. Çox vaxt həmin insanlar eynicinsli ilə münasibətdən çəkinirlər”.
Psixoloq qeyd edib ki, homoseksual insanın üzərinə çox gedildikdə intiharla nəticələnə bilər: “Cəmiyyətdən, ailədən təcrid olunma, konfliktlər, fərdin özünün tapa bilməməsinə gətirib çıxara bilər. Çünki bizim psixologiyada bu kimi hallar yasaq qəbul olunub və cəmiyyətdə normal qarşılanmır. Cəmiyyətimiz o dərəcədə inteqrasiya olunmayıb”.
"Onlar elə homoseksual olaraq doğulurlar”
Bəs görəsən bu insanlar özləri nə düşünür? Bu suala cavab tapmaq üçün “Qafqazinfo” Azad LGTB üzvü Atilla Cavidlə danışıb. Cavid bildirir ki, homoseksuallıq anadangəlmə olan bir prosesdir: “Homoseksuallıq anadangəlmə olur və 3-4 yaşına kimi inkişaf edir. Azərbaycan həkimləri bunu sonradan yaranma bir xəstəlik sayırlar. Mən Azərbaycanın hansısa həkiminin bu mövzuya xəstəlik kimi yanaşmasını normal sayıram. Çünki onlar Azərbaycanda təhsil alıblar. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı homoseksuallığı xəstəliklər sırasından çıxarıb. Azərbaycan həmin təşkilatın üzvüdür, amma bizim universitetlər də homoseksuallıqxəstəlik kimi tədris olunur”...
Atilla Cavid Azərbaycanda homoseksual olmağın ikili həyat yaşamaq olduğunu qeyd edib: “Bu ölkədə hislərini gizlətməlisən. Çünki mental və dini dəyərlərin nəticəsində formalaşmış homodob bir cəmiyyətdə yaşayırıq. Homoseksualı həkimə aparıb, müalicə etdirmək isə cinayətdir. Çünki o insanlar elə doğulurlar” .
"Heç kəs gay/lesbian doğulmur və buna yoluxmur"
Hüquqşünas Erkin Qədirli də öz Facebook səhifəsində məsələyə münasibət bildirib: “Homoseksuallıq nə xəstəlikdir, nə də Tanrı yaradıcılığı. Heç kəs gay/lesbian doğulmur və buna yoluxmur. Bu, bir seçim məsələsidir. Odur ki, "Tanrı hər kəsi yaratdığı kimi sevir" sayağı emosional şantajın yeri yoxdur. Seçimə görə təqib etmək olmaz. Amma bəzi seçimlərin təbliğini məhdudlaşdırmaq (ən azından təşviq etməmək) lazımdır və bu legitim ehtiyacdır. İstəyən axtardığını onsuz da tapacaq.
Hər kəsin özəl həyatına hörmət edilməli və başqaların könüllü cinsi münasibətlərinə kimsənin müdaxilə etməyə haqqı olmamalıdır. Ayrıca, könüllü cinsi münasibətlərinə görə ictimai həyatda məhdudiyyətlərin qoyulması da yolverilməzdir. Yəni, gay/lesbianlar, hamı kimi, sahibkarlıq və akademik fəaliyyətlə məşğul ola, dövlət xidmətində (ordu və polis istisna olmaqla) çalışa, siyasi partiyalarda üzv ola (amma ayrıca gay partiyası şəklində deyil), seçkilərdə namizəd kimi iştirak edə və bir çox başqa işləri görə bilərlər. Kimisə, gay/lesbian olduğuna görə, qanuni fürsətlərdən məhrum etmək olmaz.
Gay/lesbianlar də insandır və insan haqları onlara da, təbii ki, aiddir. Odur ki, ayrıca "gay rights" kimi ifadə olunan tələblər təməldən yanlışdır (bunu bir hüquşünas kimi deyirəm). "Gay rights" gündəliyi altında, əslində, tamam başqa iddialar gizlənir (məsələn, eyni cinsdən olanların nikahı, həmcins cütlüklərin uşaqları övladlığa götürmələri, gay paradlar və s.). Şəxsən mən, artıq bir siyasətçi kimi, bu iddialara qarşıyam. Özəl seçimlər qanunla qorunan ictimai mənafelərə və başqaların legitim maraqlarına zidd olmamalıdır”.
Xəbərdən istifadə edərkən istinad etmək vacibdir.